Op dinsdag 6 december geeft prof. dr. Herman van Praag, emeritus hoogleraar psychiatrie een lezing in De Bron, Troubadourweg 2 te Alphen a/d Rijn. Onderwerp: God en psyche: religiositeit als uiting van een gezond menselijk bestaan. De lezing is in het kader van het leerhuis Kerk en Israël. Aanvang 20.00 uur; toegang gratis.

Herman van Praag schreef in 2009 het boek God en psyche, waarin hij het verband tussen psychiatrie en religie bespreekt. Hij zet zich daarin af tegen de in zijn vakgebied vaak gehoorde opvatting dat religiositeit een primitief restant uit een vroegkinderlijk verleden zou zijn. Hij ergert zich ook aan hedendaagse hersenwetenschappers zoals neurobioloog Dick Swaab die religie beschouwen als een functie van het brein. Alles wat mensen doen en zijn, geloven en vinden is volgens hen te herleiden tot de evolutiebiologie. We doen zo omdat het evolutionair voordeel op heeft geleverd. Dat geldt ook voor religie. Er is geen instantie (lees God) buiten het brein dat religie veroorzaakt. Alles wat we zijn is ons brein, aldus Swaab.
Van Praag ervaart dit echter als een groteske versimpeling. Hij stelt: onze geest is meer dan het brein. En hoe zit het dan met die religiositeit? Hebben wij God nodig omdat wij als mens bewust zijn van onvermijdelijkheden als ziekte, veroudering en dood, of spelen andere, posi­tieve, factoren een rol? Wie is die God die de mens een kans geeft, ook na (of juist dankzij?) de zondeval: de favoriete bijbeltekst van Van Praag.

Op 6 december spreekt hij vanuit zijn joodse achtergrond en wetenschappelijke praktijk over religie en psychiatrie, over de denkbeelden van Dick Swaab, over God, over zijn eigen behoefte om als rationeel denkend mens te geloven in een wereld voorbij de horizon.
Onlangs verscheen bij Kok in Kampen 'God, religie en ons brein', de weergave van een aantal vraaggesprekken die Tjerk de Reus hield met Herman van Praag. Uit een recensie: Religieuze ervaringen en morele denkbeelden kunnen pas ontstaan dankzij het brein, maar je kunt de redenering niet zomaar omkeren en stellen dat het brein religieuze ervaringen voortbrengt. Dan misken je, volgens Van Praag, de eigen werkzaamheid van de geest. De geest is voor hem een onmisbaar onderdeel van onze bestaan, die er juist de menselijkheid aan verleent.